บุญข้าวสลาก คือบุญเดือนสิบ
หากจะแยกคำ 2 คำ ก็จะได้ว่า ข้าว คือเมล็ดของพืชพวกหญ้าชนิดหนึ่งให้เป็นอาหารสำคัญ ปลูกกันในประเทศร้อนโดยมากมีชนิดใหญ่ 2 ชนิด คือ ข้าวเจ้า และข้าวเหนียว ส่วนคำว่า สาก คือเครื่องมือสำหรับตำอย่างหนึ่งคู่กับครก แต่สากในที่นี้น่าจะกร่อนมาจากคำว่าสลาก เพราะบุญนี้เกี่ยวกับการใช้สลาก จึงมีบางแห่งเรียกว่า "บุญข้าวสลาก"
บุญข้าวสากเป็นบุญที่ทำเพื่ออุทิศให้แก่ผู้ตายหรือเปรต เป็นการทำบุญอุทิศให้เปรตอีกครั้งหนึ่ง โดยมีเวลาห่างจากเวลาของบุญข้าวประดับดินเพียง 15 วัน ซึ่งเป็นระยะเวลาที่เปรตต้องกลับไปที่อยู่ของตน บุญทั้ง 2 บุญนี้มีลักษณะคล้ายกันคือการทำข้าวห่อส่งให้เปรต ซึ่งรวมถึงบรรพบุรุษญาติพี่น้องของผู้ทำบุญ และเปรตไม่มีญาติด้วย ด้วยเหตุเป็นบุญที่ทำเพื่อคนนับถือนี้เองชาวอีสานจึงทำบุญนี้ต่อเนื่องไม่เคยขาด แม้แต่ปีเดียว และทุกคนจะให้ความสำคัญเกี่ยวกับบุญนี้มาก จะพากันทำอย่างกระตือรือร้นเพราะเชื่อกันว่าผีบรรพบุรุษจะมีความหิว กำลังรอส่วนบุญจากงานนี้ เมื่อถึงงานบุญจึงพากันทำอย่างศรัทธา
ที่สำัคัญของงานนี้คือญาติพี่น้อง แม้จะอยู่ต่างถิ่นก็ต้องกลับบ้านไปเยี่ยมเยือนกัน ลูกหลายไปเยี่ยมพ่อแม่ ปู่ย่าตายาย โดยนำผลไม้ ข้าวหมาก พลู บุหรี่ ไปฝากด้วย อาสาพ่อแม่ไปเยี่ยมปู่ย่าตายายเอง เพราะได้เงินตอบแทน และสิ่งที่ทุกท้องที่มีเหมือนกันคือข้าวตอกและข้าวพอง ลูกหลานเมื่อไปเยี่ยมพ่อแม่ ปู่ย่า มักจะได้สิ่งดังกล่าวเสมอ
